|
Orassion dij montagnin 
Nosgnor, Ti ch’it conòsse 'l grand travaj
che nòsti vej l’han fàit su ste montagne
për tiré feura da sta tèra màira
sèil, òrdi, fen, patate e 'n pò 'd castagne.
Ti ch’it ses testimòni dle fatighe
dl’òm ch’a portava a spale, ant ij garbin,
fin-a la tèra, su për le costere
che ij temporaj dla prima a slavassavo…
Ti ch’it l’has vist nòsta pòvra gent
a tajé 'l fen con daj e con mëssòire
e peui portelo a sosta ant ij barijon
carià an s’na lesa, giù për le carcà…
Ti ch’it l’has vist le dòne ch’a lavavo
s-ciapand le lastre 'd giassa ant la bialera
-che 'd masnà dantorn, n’avìo na coalera
e con, sle braje fruste, sent tacon-
'T jë sas, Ti ch’it sas tut, tute le pen-e
e ij sacrifissi e ij pior e la miseria
dë sta gent rudìa, pasia, onesta e seria
che malgré tut, ël cheur l’avìa seren
Mangiand pan arsetà, polenta e làit
e travajand, passient, da l’alba a sèira,
rivand an ponta për la strà pì drita,
lor l’han mostrane còs ch’a l’é la vita!
Su cola pòca gent ch’a l’é rëstaje
su costi brich sperdù e dësmentià,
slarga pietos Tò sguard: për Toa bontà,
lass-je nen soj, Nosgnor, daje coragi.
Daje la fòrsa a sta gent montagnin-a
ëd guardé ancora 'l cel dë dzora ai pin,
ëd ten-e dur, come a l’han fàit ij vej
chissà che peui, doman, vada nen mej…
Mario Paris
Mario Paris a l’é poeta 'd col ëd Cianoch (Chianocco
TO) an Val Susa. Gran somà dij Brandé a l’ha ardità la creusa passion
poetica da Pinin Pacòt, Luis Olivé, Mario Alban, Milo Bré e avanti parèj.
Poeta montagnin, ch’as gòt col ëscrign 'd Piemont con j’arciam passionaj
d’un gran ëscriveur. Jë scartari a foson-o armonìe poetiche con ëd le
pressiose finësse come coste : Mè cit canton dël mond, dova che mi i son
nà, dova ch’a-i è mia cà, dova a son sotrà ij mè vej, dova a-i é mia
famija, Valsusa mia.
(fp)
(tratto da: Camillo Brero, Storia della Letteratura
Piemontese, vol. III, Piemonte in bancarella, 1982, Torino)
|
Ij mè vej
O vej 'd mia ca, cost sangh che an ancaden-a
A l’è 'd na fòrsa che a tëm nen la mòrt:
basta che iv pensa për che im senta fòrt
për che im senta la ment ciàira e seren-a;
basta che iv pensa për che im senta a bate,
an drinta e ancreus, robust e calm, vòst cheur,
ant j’ore bele e ant le stagion 'd maleur,
sensa paure e sensa veuje mate.
Còsa a-i n’anfà, se 'l mond d’antorn anfùria,
se 'l cel l’è ross coma ant un’alba 'd guèra?
Mi im ten-o fòrt anradisà ant mia tèra,
son drit e ferm 'd sora dl’argorgh dla bùria
pianta novela, drita e patanùa,
che a rij al vent con le soe rame an festa;
le feuje sëcche as perdo ant la tempesta,
la pianta a canta pì robusta e drùa!
E mi, sangh dij mè vej, im sento arvive
sota 'l gran cel slargà su la campagna,
ant ël respir dij vent san ëd montagna,
su costa tèra 'd creature vive;
e a cost comand, che a l’è destin torné
saro për sempre tuti ij lìber gròss,
e i dvento 'd colp fin-a ant la miola dj’òss,
coma ij mè vej, paisan e cartoné.
Odor dij fen, splendor dij gan madur,
e melie giàune dal piumass ëd gala,
e uve gonfie 'd sol, l’òm as argala
e as sent pì fòrt, pì giust e pì sicur,
përchè che a strenz ant ij sò pugn d’assel
la fòrsa pàsia dij gran beu dasiant,
che chiel a cissa ant sò travaj pesant
sota lë sguard tranquil e amis dël cel.
D’antorn a chiel, parèj ëd bianche ven-e,
për monta e cala a van le stra paisan-e,
che a coro tute a jë stradon dle pian-e,
dova ti, nòno, certe neuit seren-e,
na s-cirpa rossa gropà antorn dla vita,
it n’andasìe con l’ànima contenta,
s-ciopatand con ël foèt n’ària rienta,
e it n’andasìe për la stra pì drita.
E mi, novod lontan, sensa difèisa,
se im sento bzògn d’andé girand pais,
im sento 'd cò gropà da sent radis
a vòstra veja tèra piemontèisa,
e ant j’ore grame che mi i l’hai paura,
quand che an sël cheur as pòsa n’ombra 'd mòrt,
basta che iv pensa për che im senta fòrt,
për che im senta la ment ciàira e sicura.
Pinin Pacòt
(tratto da: Camillo Brero, Storia della Letteratura
Piemontese, vol. III, Piemonte in Bancarella, 1982, Torino) |